ZWYCZAJE I TRADYCJE ŚWIĄT WIELKANOCNYCH

ZWYCZAJE I TRADYCJE ŚWIĄT WIELKANOCNYCH

     W tradycje Wielkanocne wpisuje się też Niedziela Palmowa. Przygotowanie na ponowne narodziny Chrystusa zaczyna się tak naprawdę już wcześniej, bo Środą Popielcową, jednak bardziej wyraźnym sygnałem zbliżającego się odnowienia jest Niedziela Palmowa.

    Święto to obchodzi się w Polsce od średniowiecza, a zostało ono ustanowione na pamiątkę przybycia Chrystusa do Jerozolimy.

      Rozpoczyna okres przygotowania duchowego do świąt, będącego wyciszeniem, skupieniem i przeżywaniem męki Chrystusa.

        Tego dnia wierni zanoszą do kościoła palemkę, która jest symbolem odradzającego się życia.

Poświęcone palemki zdobią nasze mieszkania przez całe święta.

Kiedyś miały dodatkową moc - postawione w oknie w czasie burzy miały zapewnić bezpieczeństwo. Z kolei oderwane z palemek bazie mieszano z ziarnem przed siewem, by zapewnić sobie urodzaj.

       W Wielką Sobotę dawniej święcono wszystkie pokarmy, które miały zostać spożyte w czasie wielkanocnego śniadania. Nie mogło zabraknąć w święconce baranka - symbolu Chrystusa Zmartwychwstałego, mięsa, wędlin - na znak że kończy się post, święcono też chrzan - bo "gorycz męki Pańskiej i śmierci została zwyciężona przez słodycz zmartwychwstania" jajka - symbol narodzenia, chleb,sól. Tego dnia święcono też wodę.

        Dzisiaj święcimy w kościele tylko symboliczne pokarmy, które mieszczą się w wiklinowym koszyku.

          W Wielką Sobotę z samego rana idzie się do kościoła z koszyczkiem. Piękna przystrojona święconka ozdobiona haftowaną serwetką, zawiera w sobie smakołyki, które znajdą się potem na wielkanocnym stole. W koszyczku wielkanocnym nie może zabraknąć jaje, baranka i soli. Poświęcić należy też chleb, wędlinę, chrzan i pieprz.

         Wielkanocne tradycje w Polsce to również zwyczaj malowania jajek na święta.

   Jajko - to symbol wieczności,nieśmiertelności i nieprzemijalności człowieka. To także początek nowego życia, odrodzenia.

     Wielkanocne pisanki - jajka malowane na jeden kolor to kraszanki, malowanki.

Jajka ozdobione jedno lub wielobarwnym deseniem, naniesionym na jednolite tło nazywa się pisankami.

   Wielkanoc czyli Pascha to najważniejsze i najradośniejsze święto dla chrześcijan. Jezus poprzez swoje zmartwychwstanie potwierdził, że jest Mesjaszem, Synem Bożym.

    Nazwa Wielkanoc wywodzi się od tego, że cud Zmartwychwstania Pana dokonał się nad ranem, o świcie, kiedy ziemię ogarniał jeszcze półmrok.

  W niedzielę wielkanocną dzwony kościelne brzmią w szczególny sposób, oznajmiając Zmartwychwstanie Chrystusa. Tradycyjnie, święta rozpoczyna msza rezurekcyjna, uroczyste nabożeństwo odprawiane o świcie. 

     Po mszy wszyscy domownicy zasiadają do śniadania wielkanocnego - najważniejszego posiłku podczas Wielkanocy. Posiłek rozpoczyna zwyczaj dzielenia się poświęconym jajkiem, składania życzeń zdrowia i wszelkiej pomyślności. Żur gości na wielu stołach. Nie powinno zabraknąć soli, pieprzu, chrzanu, chleba. Specjalne miejsce na stole wielkanocnym zajmuje baranek, który przypomina o tym, że Chrystus odkupił winy człowieka. Znajdują się też baby wielkanocne, mazurki, kołacze. Wszędzie rozbrzmiewa  wesołe Alleluja!. Cieszymy się rodzinnymi spotkaniami.

    Tradycje wielkanocne Śmigus -Dyngus czyli lany Poniedziałek.

    Lany Poniedziałek, to ten najbardziej wyczekiwany przez najmłodszych moment świąt.

Już od rana maluchy z zakupionymi wcześniej śmingusówkami  czają się najpierw na najbliższych, potem na dalszą rodzinę, sąsiadów.

  Kiedyś jego piękną ideą było obmycie się z grzechu i odrodzenie do nowego życia.

  Zwyczaj ten przyszedł do nas z Jerozolimy, gdzie przeciwnicy chrześcijaństwa mieli jakoby przy pomocy wody rozpędzić wiernych, zbierających się w celu rozpamiętywania zmartwychwstania Chrystusa. Polewanie wodą nawiązuje też do dawnych praktyk pogańskich, łączących się z symbolicznym budzeniem się do życia i co roku odnawianej zdolności ziemi do rodzenia.

    Dzisiaj znany jako śmigus - dyngus, a dawniej były to dwa odrębne zwyczaje.

Śmigusem - zwano symboliczne smaganie witkami wierzbowymi po nogach i oblewanie zimną wodą, co miało związek z wiosennym oczyszczeniem.

 Dyngus - z kolei polegał na wykupieniu się od oblewania wodą. Gdy panna nie chciała być ani smagana gałązkami, ani oblewana, mogła wykupić się przez podarek tradycyjnej pisanki lub innego przysmaku ze świątecznego stołu.