HANS CHRISTIAN ANDERSEN - W ŚWIECIE BAŚNI

HANS CHRISTIAN ANDERSEN - W ŚWIECIE BAŚNI

HANS CHRISTIAN ANDERSEN - pisarz duński. Przyszedł na świat 2 kwietnia 1805 roku w Odense. Pochodził z ubogiej rodziny, jego ojciec był szewcem, a matka, która nie umiała pisać ani czytać, pracowała jako praczka. Hans Christian stracił ojca w wieku 11 lat. Matka wyszła ponownie za mąż, lecz wkrótce również opuściła ziemski padół, gdyż popadła w alkoholizm.

W młodości przyszły pisarz spędzał wiele czasu z babcią, która zajmowała się ogrodem miejscowego przytułku dla chorych. To ona wprowadziła go w świat baśni, snując wspaniałe opowieści. Na swoje utrzymanie pracował Andersen fizycznie - początkowo uczył się różnych zawodów, aż w końcu został krawcem.

Obdarzony niezwykłą wrażliwością i bogatą wyobraźnia, marzył o karierze teatralnej i światowej sławie. Nie mając środków materialnych, w wieku 14 lat udał się do Kopenhagi, by tam uczyć się i jednocześnie tworzyć.

Debiutował zbiorem utworów Młodzieńcze próby (1822). Dzięki poparciu wpływowych osób uzyskał stypendium królewskie, które umożliwiło mu naukę w szkole, a później studia.Poprawa sytuacji materialnej pozwoliła też Andersenowi na kontynuowanie pracy twórczej i rozwijanie zainteresowań. Był ciekaw świata, toteż odbył wiele podróży po Europie.

Skomplikowany i trudny charakter Andersena, kompleksy i urazy wyniesione z dzieciństwa, nadmierna wrażliwość, egocentryzm, poczucie osamotnienia i nieustanny niepokój utrwaliły o nim opinię dziwaka i uniemożliwiły mu znalezienie stałego miejsca i ustabilizowanego życia.

Twórczość Andersena przypada na okres rozkwitu romantyzmu duńskiego i mieści się w tendencji zwanej realizmem poetyckim. Pierwsze utwory to opisy podróży, wiersze i humoreski. Sukcesem literackim była pierwsza powieść Improwizator (1835), w której zawarł elementy autobiograficzne. Andersen napisał jeszcze kilka powieści m.in. Tylko grajek (1837) i Piotr Szczęściarz (1870), ponadto jest autorem kilku tomików wierszy oraz ponad trzydziestu sztuk teatralnych, które nie cieszyły się jednak powodzeniem.

Światową sławę przyniosły mu baśnie i opowiadania dla dzieci (pierwszy zbiór ukazał się w 1835). Napisał ok.150 baśni: niektóre są utworami oryginalnymi, inne powstały z inspiracji obcą literaturą, m.in. Księgą tysiąca i jednej nocy, wiele jest opartych na motywach ludowych.

Do najbardziej znanych należą: Brzydkie kaczątko, Świniopas, Księżniczka na ziarnku grochu, Królowa śniegu. Słowik, Dziewczynka z zapałkami, Nowe szaty cesarza, Calineczka, Stokrotka. Baśnie Andersena zawierają głęboki sens humanistyczny i maja uniwersalną, ponadczasową wartość: przez zaczarowany świat kwiatów i zwierząt, wróżek, dobrych i złych duchów ukazują ludzkie charaktery i problemy.

Twórczości dla dzieci Andersen początkowo nie traktował poważnie, raczej jako zajęcie na marginesie pisarstwa dla dorosłych. Choć zastrzegał, iż jego baśnie to pudełka: dzieci oglądają opakowanie, a dorośli maja zajrzeć do wnętrza. Bardzo nie lubił, gdy jego baśnie od początku uznano za dzieła dla dzieci, bez głębszego sensu. Jednak właśnie baśnie przyniosły mu wielki rozgłos i sławę. Baśnie Andersena zostały przetłumaczone na 80 języków. W Polsce wydawane wielokrotnie; pierwsze pol. wyd. zbiorowe Powiastki moralno - fantastyczne...(1895), najpełniejsze: Zbiorowe wydanie baśni Andersena ( t. 1- 6 1931), po II wojnie światowej Baśnie ( t. 1-3 1956). Andersen napisał także sfabularyzowaną autobiografie Mit Livs Eventyr (1855, Baśń mojego życia).

Miał wielu wybitnych i sławnych znajomych, należeli do nich: Karol Dickens czy bracia Grimm. W 1851 roku w wyrazie uznania dla wiedzy i zasług Andersena przyznano mu tytuł profesora, a w 1874 roku tytuł radcy. Zmarł 4 sierpnia 1875 roku w Rolighed koło Kopenhagi.

NAJPIĘKNIEJSZE BAŚNIE ANDERSENA

CALINECZKA - Baśń opowiada o maleńkiej (nie większej od ludzkiego kciuka) dziewczynce, narodzonej z ziarna zasianego przez bezdzietną kobietę, która spotyka mnóstwo przygód. Historia o nieszczęściu, a także szczęściu, które odnajduje się w miłości.

KRÓLOWA ŚNIEGU - historia dzieci, Gerdy i Kaja, które żyły w przyjaźni, aż do pewnego dnia. Wówczas to do oka Kaja dostał się tajemniczy odłamek roztrzaskanego w przestworzach diabelskiego zwierciadła, a jego zachowanie i życie zmieniło się. Jest to niesamowita historia o sile przyjaźni, która jest w stanie przetrwać wiele zła.

BRZYDKIE KACZĄTKO - jest to historia małego łabędziątka, które wykluwa się z jaja wysiedzianego przez kaczkę. Małe "kaczątko" było odrzucane z własnego podwórka przez wszystkich, ponieważ wyróżniało się. Brzydkie kaczątko nigdzie nie znajduje współczucia , każdy go odrzuca, aż do momentu, gdy wyrasta na pięknego łabędzia.

DZIEWCZYNKA Z ZAPAŁKAMI - smutna i zarazem przecudna baśń, która opowiada o losach biednej dziewczynki, posiadającej jedynie zapałki.

Historia ta opowiada o małej dziewczynce, która wędrowała zziębnięta i bosa przez miasto, próbując sprzedać zapałki. Nikt jednak nie zwracał na nią uwagi. Zrezygnowana usiadła pod murem i zaczęła zapalać zapałki, aby choć trochę się ogrzać. Przy zapalaniu konkretnych zaczęła marzyć o suto zastawionym stole, choince i spadającej gwieździe.

Na końcu dziewczynce ukazuje się babcia, by zabrać dziewczynkę ze sobą do nieba. Dziewczynka umiera i nie czuje już chłodu i głodu.

KSIĘŻNICZKA NA ZIARNKU GROCHU - niesamowita baśń o miłości i szlachetnym urodzeniu, opowiadająca o księżniczce, która potrafiła wyczuć nawet maleńkie ziarnko grochu.

DZIELNY OŁOWIANY ŻOŁNIERZYK - bohaterem tej baśni jest mały, drewniany żołnierzyk, którego spotyka wiele przygód. Zakochany w tancerce postanawia do nie wrócić, po to, jak wypadł przez okno. Jest zawzięty i ma obrany cel. Jakie przygody spotkały żołnierzyka i czy zobaczył jeszcze swoja ukochana tancerkę?

DZIKIE ŁABĘDZIE - to nietypowa historia rodzeństwa, które zostało zaklęte przez złą wróżkę, a los uratowania braci spoczywa w rekach jednej dziewczyny, ich siostry. Czy jej się uda? Czy chłopcy uwolnią się z łabędziego życia?

KRZESIWO - jedna z najpiękniejszych baśni Hansa Christiana Andersena opowiadająca o zaczarowanym krzesiwie, zakochanym żołnierzu i ślicznej królewnie oraz ich niezwykłej przygodzie.

LATAJĄCY KUFER - niebanalna historia opowiadająca o bogatym, skąpym kupcu, który utracił swój majątek, a razem z nim przyjaciół i jedyną rzeczą, jaka mu pozostała był stary kuferek.

NOWE SZATY CESARZA - historia o cesarzu, którego interesowały wyłącznie jego stroje. Nie zważał na losy poddanych, był próżny, jednak los odwrócił się do niego.

SŁOWIK - baśń opowiadająca historię chińskiego cesarza i jego słowika, który niesie ze sobą niesamowite przesłania.

BAŁWAN ZE ŚNIEGU - wyjątkowa historia Bałwana, który był niesamowicie inteligentny. W swoich rozmowach z psem porusza serce czytelnika i wywołuje smutek na twarzy.

MAŁA SYRENKA - to niesamowita opowieść o przygodach Syrenki, która pragnie zostać człowiekiem, bowiem zakochała się w ludzkim księciu. Przedstawia piękną miłość, w której zakochani są w stanie wiele poświęcić.

Opowiadanie o Małej Syrence zostało opublikowane po raz pierwszy w 1837 roku. Andersenowska Mała Syrenka była inspiracja dla duńskiego rzeźbiarza Edvarda Eriksena. Posąg jego dłuta, noszący tę samą nazwę , co jego literacki pierwowzór, stanął na nadbrzeżu portu w Kopenhadze, stając się jednym z symboli Danii.

Andersen jest człowiekiem, który w swoich baśniach przekazuje młodszym codzienne życie, powoli je w nie wprowadza. Każda jego historyjka jest przepiękna. Wszystkie są połączeniem smutku i szczęścia. W jednych dominuje pozytywna energia, natomiast inne nie kończą się szczęśliwie. Ale każda z nich ma w sobie coś, co porusza serce.

Każda z nich niesie ze sobą ogromną moc, piękne przesłania i słowa, które zapadają w pamięć. Każdy człowiek , czy to dziecko, czy też dorosły, bez względu na wiek, powinien poznać twórczość Hansa Christiana Andersena.

FILMY:

Baśń sceniczna 'Brzydkie kaczątko' oparta na znanej baśni H. Ch. Andersena:

https://ninateka.pl/film/brzydkie-kaczatko-michal-ossowski